OSMANLININ KOKUSU BUGÜNE TAŞINIYOR

Koku filmini hatırlarsınız. Filmde olaylar, 18. yüzyıl Fransa'sına dair bir fotoğraf çeker. Ve hikâye, Paris'in açlığını, pisliğini, sefaletini çeken Jean-Baptistte Grenouille adındaki koku alma yeteneği yüksek bir gencin hayat örgüsü içinde anlatılır.

Bu gencin ulaşmak istediği tek bir şey vardır, insanları mest edecek kokuları bir araya getirmek. Filmdeki karakter Grenouille gibi olmasa da insanların mest olacağı kokuların peşinde olan Hakan Topal da böyle biri. Yalnız bir farkla, o yeni kokular elde etmeye çalışmıyor; Osmanlı sarayında asırlarca var olan koku kültürünü ortaya çıkarmaya, bu kokuları bizlere ulaştırmaya çalışıyor. Peki ama nasıl? Bunu öğrenmek zor değil. Fakat önce bahsedeceğimiz bu kokuların, etkisi altına girmek gerekir. Bunun için, Hakan Bey'in Fatih Malta Çarşısı'ndaki küçük dükkânına gidiyoruz. Burası dükkânın da ötesinde bir kır bahçesi sanki... Sümbül, kakule, lavanta, kehribar, ıtır ve daha birçok çiçekle dostluk kurabiliyorsunuz. Bunlar o dönemde sultanların, padişahların, sadrazamların hatta cariyelerin kullandığı kokular...

Hakan Topal'la çıktığımız tarihî yolculukta ezberlerimiz bozuluyor adeta. Önce koku sektöründe, bundan birkaç yüzyıl öncesine kadar Fransızların değil Osmanlı'nın hakim olduğunu öğreniyoruz. Sonra 300 yıl önce de uluslararası fuarlar, sergiler yapıldığını... Mesela, 1855'te Paris'te düzenlenen Koku Fuarı'na Osmanlı stant göndermiş ve bu, kadınlar tarafından çok ilgi görmüş. Yine 1862 Londra 2. Uluslararası Sergisi'nde Osmanlı kokularının 83 madalya 44 mansiyon ödülüyle tescillendiğini ve Fransa'daki Louvre Müzesi'nde Osmanlı koku arşivinin bulunduğunu ekliyoruz hafızalarımıza. Pretextat Lecomte adlı seyyahın 1902'de yayımladığı anılarında, Osmanlı kokularının Avrupa'da bir ticaret alanı oluşturduğu noktasında söyledikleri ise bütün bunları tasdikler nitelikte.

Hakan Topal'ın bu işe atılması ise tarihe olan merakıyla gerçekleşmiş söylediğine göre. Bu yüzden, bol bol kitap okuyup araştırmalar yapmış. Sonunda sarayda kullanılan 11 çeşit kokunun nasıl elde edildiğini öğrenmiş